Arbeidsongeschikt raken – zeker voor langere duur – is op zichzelf al naar genoeg. Er komt vaak veel persoonlijk leed bij kijken. Nog afgezien van de onvrede over het niet meer kunnen deelnemen aan het arbeidsproces. En dan heeft arbeidsongeschiktheid vaak ook nog grote financiële gevolgen.

Voor werknemers bestaan er gelukkig wettelijke voorzieningen die het inkomensverlies gedeeltelijk wegnemen. Bij arbeidsongeschiktheid wordt onderscheid gemaakt tussen de eerste twee jaar en de jaren daarna. Gedurende de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid heeft de werknemer recht op loondoorbetaling door zijn werkgever. Deze loondoorbetalingsplicht is vastgelegd in de Wet Uitbreiding Loondoorbetalingsplicht Bij Ziekte (WULBZ). Deze wet kunt u zien als de opvolger van de Ziektewet.

Na twee jaar van arbeidsongeschiktheid kan de werknemer onder voorwaarden recht krijgen op een uitkering krachtens de WIA. Hij valt als hij volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is in de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) en als hij niet volledig en niet duurzaam arbeidsongeschikt is, dan komt hij in eerste instantie in de loongerelateerde periode van de WGA (Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten).

De wettelijke loondoorbetalingsplicht is voor de arbeidsongeschikte werknemer enigszins een goedmaker. Enigszins, want de werknemer ontvangt gedurende het eerste jaar maximaal 70% van het maximumdagloon, maar tenminste het minimumloon.

Ook het tweede jaar betaalt de werkgever verplicht 70% van het loon door, maar de verplichting om dat aan te vullen tot het minimumloon vervalt. Voor veel werknemers is via hun (collectieve) arbeidsovereenkomst geregeld dat de werkgever het loon aanvult tot 100%, maar over de twee jaren samen mag in totaal niet meer dan 170% van het laatstverdiende (gemaximeerde) loon worden uitbetaald. In veel CAO’s is de precieze invulling hiervan omschreven.

Na twee jaar wordt de arbeidsongeschikte medewerker gekeurd door het UWV. Het UWV kijkt bij de keuring naar wat de zieke medewerker, met zijn beperkingen door ziekte of handicap, nog wél kan en wat hij daarmee kan verdienen. Onder andere afhankelijk daarvan wordt bepaald of er recht bestaat op een uitkering, en zo ja, hoe hoog die zal zijn. De hoogte en duur van de uitkering is afhankelijk van diverse variabelen.

Om een lang (en ingewikkeld) verhaal kort te maken: u kunt er gerust vanuit gaan dat arbeidsongeschiktheid leidt tot teruggang in inkomen. Zelfs bij gedeeltelijke hervatting van werkzaamheden.

Door de jaren heen zijn er, zoals u heeft kunnen lezen, de nodige beperkingen doorgevoerd in wettelijke arbeidsongeschiktheidsregelingen. Ook hier laat het terugtrekken van de overheid zich gelden. Het kan daarom een goed idee zijn om voor uzelf aanvullende maatregelen te treffen. Voor het geval dát.

Dit kunt u doen met een ongevallenverzekering. Zo’n verzekering keert, ongeacht de werkelijk geleden schade en ongeacht wie de schuldige is, bij een ongeval (dat leidt tot gedeeltelijke of algehele blijvende invaliditeit) een vooraf afgesproken bedrag uit. Deze definitie hoeft ú natuurlijk niet te onthouden. Maar wat wel het wéten waard is, is dat gedeelte over de schuldige. Stel dat een verzekerde arbeidsongeschikt wordt tijdens het beoefenen van zijn hobby bergbeklimmen, dan zou deze gevaarlijke sport als uitsluiting voor andere verzekeringen kunnen gelden. In dat geval kan men uitkeringen of gedeelten daarvan mislopen, waarop men anders wel recht zou hebben gehad. Omdat bij een ongevallenverzekering de schuldvraag niet terzake doet, is dat probleem hier niet aan de orde.

Ongevallenverzekeringen zijn er in diverse soorten. De bekendste is de Ongevallenverzekering voor Inzittenden. Deze wordt door veel automobilisten afgesloten voor alle passagiers in een motorrijtuig. De dekking is van kracht zodra iemand is ingestapt en eindigt zodra iemand is uitgestapt. Ook de reisverzekering kent een ongevallenrubriek. Deze dekking is alleen geldig zolang de reisverzekering in zijn geheel geldig is. Ook kunt u een gezinsongevallenverzekering afsluiten. Deze geldt voor alle gezinsleden en de dekking is doorlopend. Dat wil zeggen dat er 24 uur per dag dekking is, 7 dagen in de week 52 weken per jaar. Het maakt niet uit of het verzekerde gezinslid thuis een ongeval krijgt, tijdens het sporten, als inzittende van een auto, tijdens vakantie of als passagier van een vliegtuig.